Mua vàng để làm gì? Vàng có phải là kênh đầu tư?
Đọc khoảng 6 phút
Vàng xuất hiện khá phổ biến trong nhiều gia đình Việt: vàng được tặng trong ngày cưới, được mua mừng con đầy tháng, hoặc được cất đi để phòng lúc cần. Nhưng nếu ai đó hỏi "mình mua vàng để làm gì?", nhiều người trong chúng ta lại chưa có sẵn câu trả lời. Bài viết này cùng bạn trả lời câu hỏi đó trước, rồi mới tính đến chuyện mua loại nào và mua bao nhiêu.
- Vàng là cách quen thuộc để gia đình giữ giá trị cho khoản tiền để dành lâu dài.
- Khác với sổ tiết kiệm, vàng không tự sinh lãi, và giá vàng thay đổi theo từng ngày.
- Vì mua và bán lại có chênh lệch giá, vàng hợp với mục tiêu dài hạn hơn là mục tiêu cần tiền trong vài tháng tới.
- Ở Sổ ghi chép nhà Hạnh, chúng ta xem vàng là cách tích lũy, không bàn chuyện lướt sóng hay đoán giá lên xuống.
- Trước khi mua, bạn có thể tự hỏi ba câu: mua để làm gì, bao lâu nữa cần dùng, và quỹ dự phòng đã đủ chưa.
Vì sao nhiều gia đình chọn mua vàng để tích lũy?
Không phải ngẫu nhiên mà vàng được chọn làm một kênh cất giữ tài sản qua nhiều thế hệ, bởi những tính chất đặc thù sau đây:
- Tính bảo toàn giá trị: vàng không bị hao mòn theo thời gian và gần như không phản ứng hóa học hay vật lý trong môi trường bình thường.
- Dễ chia nhỏ: chúng ta có thể mua từng chỉ, thậm chí từng phân, vì vậy ai cũng có thể mua vàng từ đơn vị nhỏ nhất.
- Dễ thanh khoản: khi cần tiền gấp, chúng ta chỉ cần mang bán là có tiền ngay, thậm chí có thể bán ở các địa phương khác nhau.
- Có ý nghĩa: vàng còn là món quà mừng cưới, mừng con, mang theo cả tấm lòng người tặng.
Nhiều gia đình xem vàng là cách giữ giá trị cho khoản tiền để dành. Đây là niềm tin đã có từ lâu, nhưng không ai có thể bảo đảm giá vàng của năm sau sẽ ra sao. Vì vậy, thay vì kỳ vọng vàng giúp mình "có lời", chúng ta nên hiểu rõ vàng làm được gì và chưa làm được gì.
Vàng khác sổ tiết kiệm ở những điểm nào?
| Tiêu chí so sánh | Sổ tiết kiệm | Vàng |
|---|---|---|
| Có sinh lãi không? | Có, ngân hàng trả lãi theo kỳ hạn đã chọn | Không, vàng cất đi không tự sinh thêm tiền |
| Giá trị thay đổi ra sao? | Số tiền gốc và lãi được ghi rõ khi gửi | Về dài hạn, vàng thường được xem là giữ được giá trị; trong ngắn hạn, giá biến động |
| Khi cần dùng tiền | Rút tại ngân hàng, rút trước hạn thường bị tính lãi thấp hơn | Bán lại cho tiệm vàng, tuy nhiên bị trừ phần chênh lệch giá mua – bán |
| Việc cất giữ | Ngân hàng giữ giúp | Gia đình tự cất, cần chỗ an toàn |
Hai cách tích lũy này không loại trừ nhau, mỗi cách sẽ phù hợp với một mục tiêu khác nhau. Bạn có thể xem thêm cách mở sổ tiết kiệm trong bài Mở sổ tiết kiệm: hành trình vạn dặm bắt đầu bằng một bước chân.
Vậy vàng có phải là kênh đầu tư?
Câu trả lời còn tùy cách mỗi người nhìn. Nhiều người gọi vàng là kênh đầu tư vì giá vàng thay đổi và có người kiếm được tiền từ chênh lệch giá. Nhưng cũng chính vì giá thay đổi lên xuống nên người này có thể được, người kia có thể mất.
Ở Sổ ghi chép nhà Hạnh, chúng ta nhìn vàng theo cách giản dị hơn: vàng là một cách tích lũy và giữ giá trị cho những mục tiêu dài hạn của gia đình, thời gian cất giữ vàng cần tính bằng năm hoặc chục năm. Mình chỉ mua vàng khi xác định số tiền đó sẽ không dùng đến trong ít nhất 1-2 năm tới. Thời gian cất giữ càng lâu, vàng càng phát huy vai trò "bảo toàn giá trị" của nó.
Trước khi mua chỉ vàng đầu tiên, mình tự hỏi ba câu
- Khoản vàng này để làm gì? Có thể cho việc mua nhà hoặc xây sửa nhà trong vài năm tới, hoặc để dành cho con học đại học, hoặc một khoản tích lũy cho tuổi về hưu của hai vợ chồng. Khi khoản vàng được đặt tên cụ thể, chúng ta sẽ ít bị cuốn theo những lần giá vàng lên xuống ồn ào. Bạn có thể xem thêm bài Đặt mục tiêu tài chính.
- Bao lâu nữa mình mới cần dùng? Vì việc mua – bán vàng trong ngắn hạn sẽ bị ảnh hưởng bởi chênh lệch giá (bạn sẽ thấy rõ hơn trong bài Vàng miếng, vàng nhẫn hay trang sức), vàng hợp với khoản tiền chưa cần dùng trong một vài năm tới. Nếu bạn cần tiền trong vài tháng, gửi sổ tiết kiệm là phương án tối ưu hơn.
- Quỹ dự phòng của gia đình đã đủ chưa? Quỹ dự phòng cần lấy ra được ngay khi có việc bất ngờ, trong khi vàng phải mang ra tiệm bán mới có tiền và lúc đó giá có thể đang thấp. Bạn có thể đọc lại bài Quỹ dự phòng: bao nhiêu là đủ và nên để ở đâu?.
Bài viết này là chia sẻ kinh nghiệm, không phải tư vấn tài chính chuyên nghiệp. Mỗi gia đình có hoàn cảnh riêng, và bạn là người hiểu mình nhất.
Không cần mua thật nhiều hay thật nhanh. Chỉ cần bạn biết rõ mình mua vàng để làm gì, thì mỗi chỉ vàng để dành đã là một bước vững vàng cho gia đình rồi.