Tiết kiệm để làm gì? Khi mỗi đồng để dành đều có một cái tên
Đọc khoảng 6 phút
"Mình biết là nên tiết kiệm, nhưng cứ được vài tháng lại rút ra tiêu". Nếu bạn từng như vậy, có lẽ điều còn thiếu không phải là ý chí, mà là một lý do đủ rõ ràng. Khi biết mình để dành để làm gì, việc tiết kiệm sẽ nhẹ nhàng và có động lực hơn rất nhiều.
- Chúng ta thường tiết kiệm vì ba lý do: mua sắm những món lớn, dự phòng rủi ro và những mục tiêu lớn trong đời.
- Khi mỗi khoản tiết kiệm có một cái tên, bạn sẽ ít muốn rút ra để tiêu việc khác.
- Bạn có thể chia tiền tiết kiệm thành 3–5 "ví", mỗi ví dành cho một mục tiêu.
- Tên ví càng cụ thể, động lực để dành càng lớn.
Ba lý do phổ biến để tiết kiệm
1. Mua sắm những món lớn
Bạn dự định mua một chiếc máy sấy quần áo để chuẩn bị cho mùa nồm, lắp thêm điều hòa trong nhà, trang bị một chiếc laptop để phục vụ công việc… Khi có sẵn một khoản để dành, bạn có thể mua trả thẳng thay vì trả góp. Cảm giác sở hữu món đồ mà không phải lo khoản nợ hằng tháng thật sự rất nhẹ nhõm. Chúng ta nên lưu ý rằng: không nên mua trả góp cho các món hàng tiêu dùng.
2. Dự phòng rủi ro
Đây là lý do "thầm lặng" nhưng quan trọng nhất. Một khoản dự phòng giúp gia đình bình tĩnh xoay xở khi chẳng may có người ốm, xe hỏng hay công việc gặp trục trặc. Bạn có thể đọc thêm trong bài Quỹ dự phòng: bao nhiêu là đủ và nên để ở đâu?
3. Những mục tiêu lớn trong đời
Căn nhà của riêng mình, quỹ học tập cho con, một tuổi trung niên an tâm… Đây là những mục tiêu cần nhiều năm tích lũy, và mỗi khoản để dành hôm nay đều đang góp một phần vào đó.
Khi mỗi đồng để dành đều có một cái tên
Nếu tất cả tiền tiết kiệm nằm chung trong một tài khoản, chúng ta rất khó biết mình đã đi được bao xa với từng mục tiêu. Và khi có việc cần tiền, mình cũng dễ "mượn tạm" mà không thấy áy náy.
Một cách làm đơn giản mà nhiều người thấy hiệu quả là chia tiền tiết kiệm thành nhiều "ví", mỗi ví có một cái tên và một nhiệm vụ riêng.
Ví dụ: Tổng thu nhập của một gia đình là 50 triệu/tháng (bao gồm lương thưởng của cả năm và chia trung bình 12 tháng) và để dành được 20 triệu mỗi tháng có thể chia như sau:
| Tên ví | Mục tiêu tiết kiệm | Số tiền cần tiết kiệm mỗi tháng |
|---|---|---|
| Quỹ dự phòng | Lớp đệm an toàn cho những chuyện bất ngờ | 3 triệu |
| Mua máy sấy quần áo | Mua trả thẳng, không trả góp | 3 triệu |
| Du lịch hè cả nhà | Chuyến đi vào mùa hè năm sau | 4 triệu |
| Mua nhà riêng | Tích lũy vốn khởi điểm mua nhà | 10 triệu |
Các con số trên chỉ để minh họa. Bạn có thể đặt tên và chia tỷ lệ theo những mục tiêu của gia đình mình.
Vì sao đặt tên lại giúp mình để dành tốt hơn?
- Bạn nhìn thấy tiến độ: "Ví mua điều hòa đã được 70%" tạo động lực hơn nhiều so với một con số tổng chung chung.
- Bạn khó rút ra để tiêu việc khác: rút tiền từ ví "Du lịch hè cả nhà" để mua một món đồ ngẫu hứng sẽ khiến mình phải suy nghĩ lại.
- Bạn có cảm giác hoàn thành: mỗi khi một ví đầy, đó là một mục tiêu đã chạm tới, rất đáng để vui.
Làm "ví" bằng cách nào?
- Sổ tiết kiệm online: nhiều ngân hàng cho phép mở nhiều sổ và đặt tên riêng cho từng sổ ngay trên ứng dụng.
- Tài khoản phụ: một số ngân hàng cho mở thêm tài khoản phụ miễn phí, bạn có thể dùng mỗi tài khoản cho một mục tiêu.
- Phong bì hoặc ví tiền mặt: cách truyền thống nhưng vẫn rất hiệu quả cho những khoản nhỏ, nhất là khi muốn cả nhà cùng nhìn thấy.
Nên bắt đầu với ví nào?
Nếu chưa có quỹ dự phòng, bạn có thể ưu tiên ví này trước, vì nó giúp các ví khác không bị "phá" khi có chuyện bất ngờ. Sau đó, bạn thêm dần các ví cho mục tiêu lớn và những điều mình mong muốn. Bài Đặt mục tiêu tài chính có chia sẻ thêm cách sắp xếp thứ tự ưu tiên.
Tiết kiệm không chỉ là giữ lại tiền, mà là dành tiền cho những điều mình thật sự trân trọng. Khi mỗi đồng để dành đều có một cái tên, bạn sẽ thấy hành trình này ý nghĩa hơn rất nhiều.