Vàng nên chiếm tỷ lệ bao nhiêu trong tài sản của gia đình?
Đọc khoảng 7 phút
Đây là câu hỏi mình nghe khá nhiều: "Vậy nhà mình nên giữ bao nhiêu phần trăm là vàng?". Thực ra không có con số nào đúng cho mọi gia đình, cũng giống như chuyện chia tỷ lệ chi tiêu mà chúng ta đã bàn trong bài Tỷ lệ chi tiêu hợp lý? Không có công thức chung cho tất cả. Điều mình có thể chia sẻ là cách để mỗi nhà tự nhìn và tự tìm ra mức hợp với gia đình mình.
- Mỗi gia đình có hoàn cảnh khác nhau nên không có một tỷ lệ vàng đúng cho tất cả.
- Bước đầu tiên là nhìn rõ vàng đang chiếm bao nhiêu trong số tiền gia đình đã để dành, tính theo giá mua vào của tiệm.
- Bốn câu hỏi về quỹ dự phòng, khoản cần dùng sắp tới, khả năng chịu giá xuống và cảm giác yên tâm sẽ giúp gia đình tìm mức phù hợp.
- Chúng ta có thể xem lại mức này mỗi năm một lần, thay vì lo lắng mỗi khi giá vàng thay đổi.
Bước 1: Nhìn xem vàng đang chiếm bao nhiêu
Trước hết, bạn có thể liệt kê số tiền gia đình đã để dành, chia theo từng chỗ: tiền dễ rút ngay (tài khoản, tiền mặt), sổ tiết kiệm và vàng. Với vàng, bạn nên tính theo giá mua vào của tiệm, vì đó là số tiền gia đình thực sự nhận được nếu bán lại. Để cho đơn giản, bạn chưa cần tính ngôi nhà đang ở.
Ví dụ minh họa, một gia đình có:
| Chỗ để tiền | Giá trị | Chiếm khoảng |
|---|---|---|
| Tiền dễ rút (tài khoản, tiền mặt) | 58 triệu | 12% |
| Sổ tiết kiệm | 300 triệu | 60% |
| Vàng: 10 chỉ, tính theo giá mua vào 14,2 triệu/chỉ | 142 triệu | 28% |
| Tổng cộng | 500 triệu | 100% |
Các con số trên chỉ để minh họa cách tính, không phải mức bạn cần đạt. Việc nhìn thấy con số thật của nhà mình đã là một bước rất tốt, vì nhiều gia đình chưa từng cộng lại.
Bước 2: Bốn câu hỏi để tìm mức phù hợp
- Quỹ dự phòng của gia đình đã đủ chưa? Khoản này cần lấy ra được ngay khi có việc bất ngờ, trong khi vàng phải bán mới có tiền. Nếu quỹ dự phòng chưa đủ, nhiều gia đình ưu tiên làm đầy khoản này trước rồi mới tích vàng. Bạn có thể đọc lại bài Quỹ dự phòng: bao nhiêu là đủ và nên để ở đâu?.
- Vài năm tới, nhà mình có khoản lớn nào cần dùng không? Ví dụ: học phí của con, sửa nhà, đám cưới. Khoản cần dùng trong thời gian gần nên để ở nơi giá trị rõ ràng hơn, vì giá vàng có thể thấp hơn đúng lúc mình cần bán.
- Nếu phải bán vàng khi giá đang thấp, gia đình có chịu được không? Bạn thử hình dung giá vàng thấp hơn lúc mua một chút và gia đình cần bán. Nếu hình dung ấy khiến bạn lo lắng, có lẽ phần vàng đang hơi nhiều so với mức thoải mái của nhà mình.
- Mình có ngủ yên khi nhìn con số này không? Đây là câu hỏi quan trọng nhất. Một tỷ lệ chỉ đúng khi cả gia đình thấy yên tâm với nó.
Ba gia đình, ba cách nghĩ khác nhau
Dưới đây là ba hoàn cảnh minh họa. Đây không phải lời khuyên cho từng nhà, chỉ là gợi ý để bạn thấy cùng một câu hỏi có thể có những câu trả lời khác nhau.
| Hoàn cảnh | Điều gia đình có thể nghĩ đến | Cách nhìn về vàng |
|---|---|---|
| Gia đình A: vợ chồng trẻ, con nhỏ, chưa có quỹ dự phòng | Làm đầy quỹ dự phòng trước, vì chi phí bất ngờ có thể đến bất cứ lúc nào | Có thể bắt đầu tích vàng nhẹ nhàng, với phần nhỏ mỗi tháng |
| Gia đình B: đã có quỹ dự phòng, mục tiêu lo cho con học đại học trong khoảng 10 năm nữa | Có thời gian dài, có thể chia khoản để dành thành nhiều phần | Có thể để vàng chiếm một phần đáng kể, nhưng vẫn giữ sổ tiết kiệm bên cạnh |
| Gia đình C: dự định mua nhà để ở trong 1–2 năm tới | Cần chắc chắn có đủ tiền đúng thời điểm | Khoản sắp dùng nên để nơi rõ ràng hơn, vàng chỉ giữ phần chưa cần đến |
Bài viết này là chia sẻ kinh nghiệm, không phải tư vấn tài chính chuyên nghiệp. Mọi con số trong bài đều là ví dụ minh họa; bạn nên xem bảng giá mới nhất tại tiệm vàng khi tính tài sản của gia đình mình.
Không cần tìm một tỷ lệ hoàn hảo. Chỉ cần gia đình hiểu mình đang có gì và thấy yên tâm với cách mình chia, thì đó đã là một lựa chọn đúng với nhà mình rồi.